Boten die anders uitvaren om haaien te vangen, nemen bezoekers mee op zee: op het Indonesische eiland Lombok combineert Project Hiu toerisme met alternatieve inkomsten voor vissers. Condé Nast Traveler presenteerde het project op 22 september in de selectie “Bright Ideas in Travel 2026” en noemde ongeveer 80 deelnemende vissers en 15 boten.
Samenwerken met de vissers
De Australische filmmaker Madison Stewart staat achter het project. Op de projectwebsite beschrijft zij hoe het vastleggen van de haaienhandel uitgroeide tot samenwerking met de lokale bevolking. Haar aanpak houdt rekening met het feit dat de vangst gezinnen van inkomen voorziet. Een alternatief moet daarom ook economisch haalbaar zijn.
Project Hiu huurt boten en zet lokale bemanningen in voor toeristische tochten. De vissers brengen hun ervaring op zee mee. De naam past bij het doel van het initiatief: “hiu” betekent haai in het Indonesisch.
Contracten vervangen de visserij tijdelijk
Het project legt in een apart artikel over zijn contractmodel uit hoe deze omschakeling is georganiseerd. Kapiteins en boten worden telkens voor een maand in het toerisme ingezet. Voor die periode beloven zij niet te vissen. De inzet hangt onder meer af van de beschikbare gasten en andere werkmogelijkheden.
Voordat contracten worden afgesloten, spreekt het team naar eigen zeggen met kapiteins en dorpsvertegenwoordigers over de economische situatie. Daarbij gaat het om inkomsten uit de vangst, brandstof- en bootkosten en de verzorging van gezinnen. Het project betaalt ook de ombouw van geselecteerde boten voor toeristisch gebruik.
Betrouwbare inkomsten zijn doorslaggevend
Het model betekent dus niet automatisch dat alle deelnemers blijvend uit de visserij stappen. Het creëert betaalde perioden waarin de gecontracteerde boten niet voor de vangst worden ingezet. Hoe betrouwbaar dit op langere termijn als alternatief wordt, hangt ook af van de regelmaat van dat werk.
De cijfers in het tijdschrift beschrijven de deelname aan het project. Op zichzelf bewijzen ze geen bepaald aantal geredde haaien of herstel van de bestanden. De concrete aanpak blijft wel duidelijk: inkomsten creëren waar de vangst tot dusver de basis van het bestaan vormde.