Een historisch akkoord van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) is in werking getreden, dat de wereldwijde visserij op nieuwe grondslagen plaatst. Voor het eerst wordt daarmee een internationaal handelsverdrag vooral vanuit ecologisch oogpunt gesloten. Centraal staat het verbod op de meest schadelijke subsidies voor vangstvloten die in belangrijke mate bijdragen aan overbevissing.
Verbod op schadelijke subsidies
Het akkoord verbiedt overheidssteun voor vloten die betrokken zijn bij illegale, niet-gemelde en ongereguleerde visserij, evenals subsidies voor ongereguleerde diepzeevisserij. Doel is om de druk op overbelaste visbestanden te verminderen en de visserijsector in een duurzamere richting te sturen.
„Dit akkoord beschermt het levensonderhoud van miljoenen mensen”, verklaarde WTO-directeur-generaal Ngozi Okonjo-Iweala.
De overeenkomst verplicht de lidstaten bovendien om transparanter te rapporteren over hun subsidies, gegevens over visbestanden openbaar te maken en maatregelen te nemen om overbeviste bestanden te herstellen. Milieuorganisaties wereldwijd juichen deze tot nu toe ongekende stap toe.
Wie subsidieert het meest?
Volgens een studie uit 2019 in Marine Policy bedragen de wereldwijde visserijsubsidies jaarlijks meer dan 35 miljard dollar. Onder de grootste geldschieters bevinden zich China, de Europese Unie, de VS, Zuid-Korea en Japan. Tegelijkertijd waarschuwt de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) dat 35,5 procent van de meer dan 2.500 onderzochte visbestanden al overbevist zijn.
De vereiste tweederde ratificatie binnen de WTO werd bereikt nadat recentelijk Brazilië, Vietnam, Kenia, Tonga, Oman en Mali het akkoord hadden aanvaard. Ook de EU, de VS en China hebben hun goedkeuring uitgesproken. Opvallend is echter dat India en Indonesië tot nu toe niet meedoen – hoewel beide landen over grote vissersvloten beschikken en daarmee grote verantwoordelijkheid dragen.
Historisch keerpunt met open vragen
Met dit akkoord verschuift de WTO haar handelingsfocus van louter handelsvragen naar duurzaamheidskwesties. Toch blijven er kritische punten: hoe effectief zullen de controles in de praktijk zijn? En hoe sterk zetten de staten zich daadwerkelijk in tegen de eigen lobby uit de industrie? Deskundigen zien in het verdrag een mijlpaal, maar het succes ervan zal afhangen van de consequentie waarmee de bepalingen worden uitgevoerd.
