Voor de kust van Brazilië hebben wetenschappers voor het eerst cocaïneresten in haaien aangetoond. Onderzocht werden 13 Braziliaanse scherpsnuithaaien (Rhizoprionodon lalandii), die in de buurt van Rio de Janeiro werden gevangen. De analyses toonden alarmerend hoge concentraties van het verdovende middel in spieren en levers van de dieren, deels tot 100 keer sterker dan ooit eerder bij andere zeedieren gemeten.
Hoe komt cocaïne in de zee terecht?
Het onderzoek, uitgevoerd door de gerenommeerde Oswaldo Cruz-Stichting, wijst erop dat de cocaïne via verschillende wegen in de oceanen terechtkomt. Enerzijds door illegale laboratoria waar de drug wordt geproduceerd, anderzijds door menselijke uitscheidingen na consumptie. Minder waarschijnlijk, maar niet uitgesloten, is de mogelijkheid dat smokkelaars cocaïnepakketten in zee gooien of verliezen.
„De resultaten zijn zeer belangrijk en mogelijk zorgwekkend”, verklaarde Sara Novais, marien ecotoxicoloog aan de Universiteit van Leiria, tegenover het vakblad Science.
Onbekende gevolgen voor haaien en hun nakomelingen
Opvallend is bovendien: alle onderzochte vrouwelijke haaien waren drachtig. Welke gevolgen de cocaïne heeft voor de ongeboren jongen, is nog volledig onduidelijk. Onderzoekers wijzen erop dat stoffen zoals cocaïne bij dieren vergelijkbare effecten kunnen hebben als bij mensen, wat verstrekkende gevolgen zou kunnen hebben voor de haaienpopulatie.
De wetenschappers benadrukken dat er dringend meer studies nodig zijn om mogelijke gedragsveranderingen bij de haaien en langetermijnschade voor het mariene ecosysteem te begrijpen. Eerdere onderzoeken in andere regio’s hadden al aangetoond dat chemische resten van drugs in zee geen zeldzaamheid zijn. Zo werden bijvoorbeeld vorig jaar aan de zuidkust van Engeland sporen van benzoylecgonine, een afbraakproduct van cocaïne, in het zeewater gevonden.
De vondst voor de kust van Rio maakt duidelijk hoe sterk illegale drugstromen niet alleen de samenleving, maar ook de natuur en haar gevoelige ecosystemen beïnvloeden.
