Grijze bamboehaai - Chiloscyllium griseum

De grijze bamboehaai Chiloscyllium griseum is een kleine bodembewonende tapijthaai uit de familie Hemiscylliidae. WoRMS behandelt de naam als geldig; op Haitauchen staat de soort binnen Selachii, Galeomorphi, Orectolobiformes en het geslacht Chiloscyllium.

FishBase beschrijft de soort als marien, tolerant voor brak water en rifgebonden, met een maximale lengte van ongeveer 77 cm. Het lichaam is lang en slank, het staartdeel verlengd en de twee rugvinnen zijn kleiner dan de buikvinnen.

Kleurpatroon en herkenning

Jonge dieren hebben 12 tot 13 donkere zadels of dwarsbanden op een lichtbruine tot grijsbruine achtergrond. Het patroon vervaagt bij groei; volwassen dieren zijn meestal egaler bruin tot grijsbruin met een lichte buik.

Deze combinatie onderscheidt de grijze bamboehaai van vergelijkbare soorten. Oude foto’s, aquariumnamen en regionale meldingen moeten voorzichtig worden geïnterpreteerd omdat Chiloscyllium-soorten vaak zijn verward.

De grijze bamboehaai hoort bij de warme Indo-West-Pacifische regio. De best onderbouwde kern ligt in de noordelijke Indische Oceaan en Zuidoost-Azië, vooral in ondiepe kust- en shelfwateren van Pakistan, India, Sri Lanka, Bangladesh, Myanmar, Thailand en Maleisië.

Shark-References noemt daarnaast een ruimere Indo-West-Pacifische context met meldingen richting Indonesië, Vietnam, China en Papoea-Nieuw-Guinea. Niet alle records zijn even zeker: FishBase wijst op mogelijke verwarring met Chiloscyllium punctatum.

Ondiep water, estuaria en riffen

De soort gebruikt kusthabitats tussen de noordelijke Indische Oceaan en de westelijke Stille Oceaan: zand, modder, zeegras, algen, lagunes, rifranden en estuaria.

Voor duikers is dit geen blauw-waterhaai. Waarnemingen zijn waarschijnlijker bij rustig zoeken boven geschikt substraat, in de schemering of ’s nachts.

Grijze bamboehaaien zoeken voedsel op de bodem. Ze bewegen over zand, modder, zeegras, algen en rifranden en eten vermoedelijk vooral kleine ongewervelden.

De lichaamsvorm past bij een haai die spleten, structuur en ondiepe kustbodems afzoekt in plaats van snel door open water te zwemmen. Zoals andere bamboehaaien kan hij lang op de bodem rusten.

Eieren en jonge haaien

De soort is eierleggend. Kleine ovale eikapsels worden op de bodem afgezet; embryo’s leven van de dooier. Bij paring houdt het mannetje het vrouwtje vast met een beet in de borstvin.

In een Indiase kweekstudie documenteerden Jagadis & Ignatius 2003 27 eikapsels in drie maanden, meestal in paren; jongen kwamen na 67 tot 85 dagen uit.

De IUCN Red List classificeert de grijze bamboehaai als kwetsbaar. Belangrijk zijn de binding aan ondiepe kusthabitats, visserijdruk en verwarring met vergelijkbare soorten.

De belangrijkste drukfactoren zijn kustvisserij, bijvangst, aantasting van zeegras en estuaria, verwarring met andere bamboehaaien en waarschijnlijk trage lokale herstelmogelijkheden.

Belangrijkste drukfactoren

Bescherming vraagt betere soortherkenning in aanlandingen, minder bijvangst in ondiepe kusthabitats, bescherming van estuaria en zeegrasvelden en voorzichtig beheer waar gegevens nog breed gegroepeerd zijn.

De grijze bamboehaai is niet gevaarlijk voor mensen. Hij is klein, bodembewonend en gericht op kleine prooi. Een beet is vooral denkbaar wanneer een dier wordt gevangen, vastgehouden of lastiggevallen.

Voor duikers en fotografen is de soort interessant door zijn bescheidenheid: een rustige kustbewoner die op de bodem rust, dekking zoekt en meestal contact vermijdt.

Ontmoetingen en gedrag

Observeer zonder aanraken: trek dieren niet uit spleten, leg ze niet vrij voor foto’s en gebruik nachtlicht spaarzaam. Eikapsels horen te blijven liggen.

Voor Haitauchen laat Chiloscyllium griseum zien dat haaienbescherming ook kleine bodemhaaien van estuaria, zeegrasvelden en lagunes omvat.