Japanse engelhaai - Squatina japonica

Lichaamsbouw, kenmerken & anatomie
De Japanse engelhaai __WETENSCHAPPELIJK__ is een sterk afgeplatte bodemhaai met een breed voorlichaam, grote borstvinnen en een straalachtig silhouet. Taxonomisch blijft het duidelijk een haai: WoRMS leidt de soort binnen de Squalomorf, de bestelling Squatiniformes, de familie Squatinidae en het geslacht Squatina.
De ogen en sproeigaten bevinden zich bovenop de kop, terwijl de kieuwspleten aan de zijkanten zitten. De brede borstvinnen zijn niet volledig met het hoofd versmolten; Dit detail onderscheidt engelhaaien in het veld van echte roggen, ook al lijken beide even plat op de grond.
Kenmerken identificeren
- Brede, platte kopvorm met grote, zijdelings uitstekende borstvinnen.
- Eenvoudige, spatelvormige neusdraden en gladde tot licht gefranjerde voorste neuskwabben.
- Twee kleine rugvinnen bevinden zich ver naar achteren, beide achter de basis van de buikvinnen.
- Donkerbruine tot grijsbruine bovenzijde met kleine donkere en lichte vlekjes, maar geen ocelli.
- Langs het midden van de rug, op de staart, op de snuit en boven de ogen liggen meerdere rijen grotere doornen.
De soort kan een totale lengte bereiken van maximaal twee meter. Foto’s van het hoofd, de baarddraden, de ruglijn, vlekmarkeringen en de positie van de rugvinnen zijn bijzonder nuttig voor betrouwbare veldidentificatie.
Verspreiding & leefgebied
De Japanse engelhaai leeft in het noordwesten Vreedzaam. Shark-References noemt Japan, de Gele Zee, Korea en Noord-China als kerngebieden; staan ook in het soortprofiel China, Japan, Noord-Korea, Zuid-Korea, Rusland En Taiwan relevante landen of kustgebieden.

De soort wordt aangetroffen nabij de kust en op het plat, maar is niet beperkt tot extreem ondiepe waterzones. Het dieptebereik van 10 tot 352 m, opgeslagen in het soortprofiel, is geschikt voor zandplaten, baaien, nabij riffen en overgangen naar diepere zachte bodemgebieden.
Zandbodems, planken en marginale zeeën
Typische habitats zijn zand- of modderige bodems, vaak in de buurt van rots- of rifstructuren. In dergelijke gebieden kan de haai zich gedeeltelijk ingraven en is hij ondanks zijn grootte moeilijk te zien.
Voor duikers is de soort daarom geen klassieke haaienontmoeting die kan worden gepland. Goed bewijs hangt meer af van rustige observatie op geschikte grond, duidelijke foto’s en nauwkeurige documentatie van locatie, diepte en leefgebied.
Leefwijze, voeding & voortplanting
FishBase beschrijft __WETENSCHAPPELIJK__ als een weinig bekende, terrestrische soort die op of nabij de zeebodem leeft en zandbodems gebruikt. Net als andere engelhaaien is het geen hardnekkige jager in open water, maar eerder een bodemjager.
Jagen en eten
Overdag kan de Japanse engelhaai gedeeltelijk begraven rusten; Hij wordt actiever in de schemering en ‘s nachts. Tot de prooien behoren onder meer bodemknuffelende vissen, koppotigen en schaaldieren. De aanval is kort en explosief: de mond gaat naar voren open, waardoor zuigkracht ontstaat en de prooi binnen bereik wordt getrokken.
Het camouflagepatroon is functioneel. Kleine lichte en donkere vlekjes breken de lichaamscontouren, terwijl de ogen en sproeigaatjes vrij blijven. Hierdoor kan de haai ademen en zijn omgeving observeren zonder zich volledig los te maken van het sediment.
Reproductie
De soort is levendbarend in de placenta: embryo’s ontwikkelen zich in de moeder en worden gevoed door de dooier. Bij de soort worden kleine tot middelgrote nesten vermeld; Jonge dieren worden volledig ontwikkeld geboren en gebruiken vlakkere, gestructureerde bodemhabitats.
De maximale leeftijd van ongeveer 23 jaar, opgeslagen in het soortprofiel, komt overeen met een langzamere levenscyclus. Late volwassenheid, kleine worpgroottes en de nauwe band met de bodem die voor de visserij wordt gebruikt, maken lokale bestanden gevoelig voor visserijdruk op de lange termijn.
Bedreiging & beschermingsstatus
De IUCN Red List classificeert de Japanse engelhaai als met uitsterven bedreigd A. De sleutelfactor is de combinatie van een levensstijl op het land, lage herstelpercentages en een hoge visserij-intensiteit in veel delen van de noordwestelijke Stille Oceaan.
De IUCN-Bewertungsdaten duiden op een sterke exploitatie over de gehele ruimtelijke en diepteverdeling. Een engelhaai die op de bodem ligt of zich aan het graven is, heeft weinig ruimte om te ontsnappen aan bodemtrawls, kieuwnetten en aan de bodem klevende beuglijnen.
Belangrijkste gevaren
- Gerichte vangst en bijvangst in bodemtrawls, kieuwnetten en andere bodemvisserij.
- Gebruik van vlees en ruwe huid, inclusief shagreen leer.
- Zware vervuiling van zandplateaus en marginale zeehabitats in de Gele Zee en aangrenzende kustgebieden.
- Lage reproductiesnelheid en langzaam herstel nadat de lokale bevolking afneemt.
- Vage vangststatistieken als engelhaaien niet duidelijk tot de soort behoren.
Effectieve bescherming vereist daarom een vermindering van de vangsten voor apparatuur op grondniveau, betrouwbare identificatie van soorten, gesloten gebieden in belangrijke plathabitats en de documentatie van live waarnemingen of vrijlatingen. Voor een soort die zeldzaam is geworden, zijn zelfs kleine, goed gedocumenteerde datasets waardevol.
Japanse engelhaai & mens
De Japanse engelhaai is normaal gesproken geen actief gevaarlijke haai voor de mens. Het wordt riskant als een rustend dier wordt aangeraakt, uit het zand wordt gehaald, aan de staart wordt getrokken of als vangst wordt behandeld. Dan kan een engelhaai heel snel naar voren of opzij springen.
FAO Fisheries and Aquaculture In de visserijcontext wordt de soort de Engelse naam Japanse engelhaai genoemd. Daarmee wordt de belangrijkste menselijke relatie beter beschreven dan spectaculaire ontmoetingen: de soort wordt gevangen, op de markt gebracht of als bijvangst aangevoerd, terwijl deze biologisch gezien slechts langzaam kan worden vervangen.
Observatie en behandeling
- Kniel niet op zanderige plekken en gebruik uw handen niet om verborgen dieren te zoeken.
- Stel rustende dieren niet bloot, raak ze niet aan en val ze niet lastig voor foto’s.
- Houd afstand opzij en plaats de camera, handen of lampen niet direct voor uw mond.
- Documenteer waarnemingen met foto’s, locatie, diepte en leefgebied zonder het dier te verplaatsen.
Bij het duiken met haaien vertegenwoordigt de Japanse engelhaai een rustige maar belangrijke kant van het spotten van haaien: een perfect gecamoufleerd bodemroofdier wiens bescherming voornamelijk werkt door middel van schone visregels en respectvolle behandeling van zandhabitats.
Profiel
- Eerste beschrijving:
- Max. grootte:
- Diepte:
- Max. leeftijd:
- Max. gewicht:
- Watertype:
- IUCN-status:
Systematiek
- Rijk:
- Stam:
- Onderstam:
- Infrastam:
- Parvstam:
- Klasse:
- Subklasse:
- Superorde:
- Orde:
- Familie:
- Geslacht:
