Roestkleurige verpleegsterhaai - Nebrius ferrugineus
Lichaamsbouw, kenmerken & anatomie
Herkenning
De roestkleurige verpleegsterhaai Nebrius ferrugineus is een stevige tapijthaai uit de familie Ginglymostomatidae. Hij behoort tot de Orectolobiformes, en Nebrius wordt tegenwoordig door deze levende soort vertegenwoordigd. Het lichaam oogt zwaar en bodemgericht, met een brede kop, kleine spiracula en korte baarddraden voor de bek.
FishBase beschrijft een wigvormig afgeronde snuit, twee hoekige rugvinnen en een sterk asymmetrische staart. Grote dieren kunnen meer dan drie meter lang worden. Onder water is geografie de eenvoudigste scheiding van de Atlantische verpleegsterhaai: Nebrius ferrugineus is de verpleegsterhaai van de tropische Indo-Pacific.
Verspreiding & leefgebied
Tropische Indo-Pacific
Het verspreidingsgebied loopt van de Rode Zee en Oost-Afrika via de Indische Oceaan tot de westelijke en centrale Stille Oceaan. Het Florida Museum noemt onder meer Zuid-Afrika, Madagaskar, de Seychellen, de Maldiven, India, Japan, de Filipijnen en Australië.
Typische leefgebieden zijn koraal- en rotsriffen, lagunes, kanalen, zandbodems bij riffen, zeegrasvelden en beschutte grotten. Jonge dieren gebruiken zeer ondiepe, beschermde kusten; volwassen dieren rusten overdag vaak onder overhangen of in spleten en zoeken ‘s nachts voedsel boven rif en zand.
Leefwijze, voeding & voortplanting
Nachtelijke rifbewoner
Roestkleurige verpleegsterhaaien zijn vooral schemer- en nachtactief. Overdag liggen ze vaak rustig op de bodem, alleen of in kleine groepen, en gebruiken ze bekende rustplaatsen opnieuw. ‘s Nachts zoeken ze vissen, kreeftachtigen, koppotigen en andere bodemdieren met baarddraden, reukzin en zuigvoeding.
Shark-References vat de voortplanting samen als ovovivipaar of post-ovipaar: de eikapsels blijven in het moederdier tot de jongen uitkomen en levend worden geboren. Worpgroottes worden vaak klein beschreven, rond acht jongen, wat de trage terugkeer van lokale populaties helpt verklaren.
Bedreiging & beschermingsstatus
Visserij en kusthabitats
De IUCN Red List beoordeelt Nebrius ferrugineus wereldwijd als kwetsbaar. Het fish.gov.au Shark Report beschrijft de soort als een wijdverspreide platsenhaai van de Indische, westelijke en centrale Stille Oceaan, die buiten Australië in veel gebieden zware visserijdruk ondervindt.
Kieuwnetten, beuglijnen, sleepnetten, gerichte vangst en bijvangst in ondiepe kustwateren zijn de belangrijkste problemen. In regio’s als Indonesië, Thailand en delen van Zuid-Azië komen habitatverlies, rifschade en intensief kustgebruik erbij. Bescherming vraagt vangstregels, minder bijvangst en intacte lagunes, riffen en rustplaatsen.
Roestkleurige verpleegsterhaai & mensen
Observeren met afstand
Voor duikers is de roestkleurige verpleegsterhaai meestal een rustige, indrukwekkende bodemhaai. Ontmoetingen gebeuren vaak bij rifranden, grotten of rustplaatsen overdag. Juist daar is afstand belangrijk: niet aanraken, geen uitgang blokkeren, geen grot verdringen en geen interactie afdwingen.
Waarnemingen op iNaturalist laten zien hoe nuttig goed gedocumenteerde meldingen kunnen zijn voor verspreiding en leefgebied. In gebieden zoals Papoea-Nieuw-Guinea, Noord-Australië of afgelegen riffen zijn ontmoetingen plausibeler dan aan zwaar beviste kusten, maar de soort hoort niet als gegarandeerd showdier te worden verkocht.
Profiel
- Eerste beschrijving:
- Max. grootte:
- Diepte:
- Max. leeftijd:
- Max. gewicht:
- Watertype:
- IUCN-status:
Systematiek
- Rijk:
- Stam:
- Onderstam:
- Infrastam:
- Parvstam:
- Klasse:
- Subklasse:
- Superorde:
- Orde:
- Familie:
- Geslacht:
Duikcentrum
Nieuwsbrief
Haai-alarm in je mailbox