Schepbekhamerhaai - Sphyrna alleni
Lichaamsbouw, kenmerken & anatomie
De schepbekhamerhaai Sphyrna alleni is een kleine hamerhaai uit het bonnethead-complex. WoRMS behandelt de naam als geaccepteerd; op Haitauchen staat hij binnen Selachii, Galeomorphi, Carcharhiniformes, Sphyrnidae en het geslacht Sphyrna.
Shark-References vat de oorspronkelijke diagnose samen als een kleine hamerhaai met een platte, schepvormige kop. De voorrand van de cephalofoil heeft geen inkepingen en is bij beide seksen eerder puntig of driehoekig; mannetjes kunnen een duidelijke verdikking hebben.
Lichaamsbouw, kenmerken & anatomie
De beschrijving in Zootaxa scheidt Sphyrna alleni van de west-Atlantische Sphyrna tiburo. Nuttige kenmerken zijn gelobde achterranden van de kop, molaarachtige achterste tanden en meer precaudale wervels.
De soortnaam eert Paul G. Allen. Voor Haitauchen is vooral belangrijk dat dit geen uitgestorven placeholder is, maar een geldige pas benoemde soort waarvan de openbare gegevens nog beperkt zijn.
Verspreiding & leefgebied
Catalog of Fishes geeft het verspreidingsgebied als de westelijke Atlantische Oceaan van Belize en de Caribische Zee tot Brazilië. FishBase noemt ook Panama, Colombia en Trinidad en Tobago, plus een mogelijke contactzone met Sphyrna tiburo tussen Mexico en Belize.
Op Haitauchen is de soort gekoppeld aan Atlantische Oceaan en Caribische Zee en aan Belize, Honduras, Nicaragua, Costa Rica, Panama, Colombia, Venezuela, Trinidad en Tobago, Guyana, Suriname, Frans Guyana en Brazilië. Die landen vertegenwoordigen de kustketen die hoort bij het bereik Belize-Brazilië in de westelijke Atlantische Oceaan.
Verspreiding & leefgebied
De soort leeft dicht bij de kust in zee- en brakwater. Typische habitats zijn estuaria, koraalriffen, zeegrasvelden, zandbodems en andere ondiepe kustmilieus; open oceaan is niet zijn kerngebied.
Hier is geen eigen verspreidingskaart toegevoegd. Omdat Sphyrna alleni pas in 2024 is afgesplitst, kunnen oudere kaarten en vangstgegevens nog meerdere bonnethead-achtige soorten mengen.
Leefwijze, voeding & voortplanting
Shark-References beschrijft het leefgebied van Sphyrna alleni als ondiep zeewater. Waarnemingen zijn vooral aannemelijk in beschutte kustzones, riviermondingen, zeegras, zandplaten en ondiepe riffen.
Het artikel in de NOAA Repository repository behandelt de soort binnen een complex dat vroeger vaak onder Sphyrna tiburo werd samengevat. Veel oudere levensgeschiedenisgegevens zijn daardoor niet zuiver aan één soort toe te wijzen.
Leefwijze, voeding & voortplanting
Het dieet van de nieuwe soort is nog niet breed gedocumenteerd. Lichaamsvorm, tanden en habitat wijzen op bodemgericht foerageren op kleine vissen, kreeftachtigen, weekdieren en andere kustprooien, maar exacte regionale gegevens ontbreken.
Net als andere hamerhaaien brengt de soort levende jongen ter wereld. Soortspecifieke gegevens over draagtijd, worpgrootte, leeftijd en regionale populatiestructuur zijn nog veel schaarser dan bij grote hamerhaaien.
Bedreiging & beschermingsstatus
FishBase vermeldt de IUCN-status van Sphyrna alleni in versie 2025-2 als Not Evaluated. Op Haitauchen staat de soort daarom als niet beoordeeld, niet als uitgestorven.
De beschrijving in Zootaxa toont een pas afgebakende soort uit intensief gebruikte kustwateren. Kleine kusthaaien kunnen geraakt worden door kieuwnetten, sleepnetten, lokale visserij en verlies van estuariene habitats.
Bedreiging & beschermingsstatus
Catalog of Fishes bevestigt de geldige naam en west-Atlantische verspreiding. Correcte soortscheiding is belangrijk omdat oude bonnethead-gegevens vangsten, achteruitgang en verspreiding van meerdere soorten kunnen mengen.
Een voorzichtige aanpak is waarnemingen goed documenteren, vangsten tot op soortniveau melden, estuaria en zeegrasvelden beschermen en voorkomen dat de soort verdwijnt in te algemene statistieken.
Schepbekhamerhaai & mens
FishBase beschouwt Sphyrna alleni als ongevaarlijk voor mensen. Dat past bij de kleine grootte en de kustgebonden, bodemgerichte levenswijze.
Shark-References noemt een grootte van meer dan 1150 mm en beschrijft de platte, schepvormige kop. Onder water is rustig zijdelings observeren het beste, met altijd een vrije vluchtroute voor de haai.
Schepbekhamerhaai & mens
Raak de haai niet aan, voer hem niet, jaag hem niet op, sluit hem niet in en til hem niet uit het water voor foto’s. In ondiepe estuaria, mangroven en zeegrasvelden is passief observeren extra belangrijk.
Goede foto’s met plaats, datum en habitatbeschrijving zijn waardevol. Ze maken de pas benoemde soort zichtbaarder in openbare data en verminderen verwarring met de klassieke bonnethead.
Profiel
- Eerste beschrijving:
- Max. grootte:
- Diepte:
- Max. leeftijd:
- Max. gewicht:
- Watertype:
- IUCN-status:
Systematiek
- Rijk:
- Stam:
- Onderstam:
- Infrastam:
- Parvstam:
- Klasse:
- Subklasse:
- Superorde:
- Orde:
- Familie:
- Geslacht:
Nieuwsbrief
Haai-alarm in je mailbox