Sikkelvin-citroenhaai - Negaprion acutidens
Lichaamsbouw, kenmerken & anatomie
Herkenning
De sikkelvin-citroenhaai Negaprion acutidens is een grote, stevige requiemhaai met een brede stompe kop, geelgrijs tot bruingrijs lichaam en twee rugvinnen van vrij vergelijkbare grootte. Florida Museum beschrijft de soort als sterk gelijkend op de Atlantische citroenhaai, maar met een tropisch Indo-Pacifisch verspreidingsgebied.
De naam verwijst naar de gebogen, sikkelvormige vinnen. De eerste rugvin staat relatief ver naar achteren, de tweede rugvin is groot en de borstvinnen zijn breed en gebogen. Volwassen dieren kunnen meerdere meters lang worden; jonge dieren hebben al de robuuste bouw van een citroenhaai.
Verspreiding & leefgebied
Tropische Indo-Pacific
Negaprion acutidens leeft in de tropische Indo-Pacific. FishBase plaatst de soort van oostelijk en zuidelijk Afrika via de Indische Oceaan en Zuidoost-Azië tot Noord-Australië en de centrale Stille Oceaan; op Haitauchen sluit dit vooral aan bij Zuid-Afrika, Madagaskar, Filipijnen, Vietnam en Australië.
Het typische leefgebied is kustgebonden: ondiepe lagunes, rifvlakten, rifkanalen, zandbodems, zeegrasranden en door mangroven beïnvloede baaien in de Indische Oceaan en de Stille Oceaan. Jonge dieren gebruiken zeer ondiep beschut water; volwassen dieren bewegen ook langs buitenste rifhellingen en diepere kusthabitats.
Leefwijze, voeding & voortplanting
Rustige kustrover
Sikkelvin-citroenhaaien zijn rustige kustroofdieren die vaak dicht bij de bodem patrouilleren. Ze eten beenvissen, roggen, kreeftachtigen en andere bodemgebonden prooien; de brede kop en krachtige bouw passen goed bij voedsel zoeken in lagunes en rifranden.
Scientific Reports bespreekt citroenhaaien als modellen voor kustgebonden gedrag en sociale structuur. Voor Negaprion acutidens is de voorzichtige les vergelijkbaar: ondiepe kraamkamers zijn belangrijk, jonge haaien kunnen lang in beperkte kustgebieden blijven en lokale verstoring kan dus verder reiken dan één ontmoetingsplek.
Bedreiging & beschermingsstatus
De kust als risico
De IUCN Red List beoordeelt Negaprion acutidens wereldwijd als bedreigd. De belangrijkste druk komt van kustvisserij, bijvangst, gerichte haaienvangst en verlies van habitat in ondiepe lagunes, mangroven en rifgebonden kraamgebieden.
Door de kustgebonden leefwijze is bescherming praktisch, maar urgent. Betere omgang met bijvangst, grenzen aan kustvisserij op haaien, bescherming van kraamkamers en intacte mangroven kunnen helpen, omdat dezelfde ondiepe habitats voor jonge haaien ook sterk door mensen worden gebruikt.
Sikkelvin-citroenhaai & mens
Ontmoetingen tijdens het duiken
Voor duikers is de sikkelvin-citroenhaai een indrukwekkende maar meestal rustige kusthaai uit de Indo-Pacific. Ontmoetingen zijn het meest aannemelijk bij rifpassen, laguneranden en haaieduikplekken waar grote kusthaaien al deel uitmaken van de lokale fauna.
Een door de gebruiker aangeleverde iNaturalist observation uit Ningaloo laat zien waarom de soort onder water goed herkenbaar is: brede kop, krachtig lichaam en hoge, gebogen vinnen. Goed gedrag is eenvoudig: rustig blijven, afstand houden, de route niet blokkeren en nooit aanraken of opjagen.
Profiel
- Eerste beschrijving:
- Max. grootte:
- Diepte:
- Max. leeftijd:
- Max. gewicht:
- Watertype:
- IUCN-status:
Systematiek
- Rijk:
- Stam:
- Onderstam:
- Infrastam:
- Parvstam:
- Klasse:
- Subklasse:
- Superorde:
- Orde:
- Familie:
- Geslacht:
Duikcentrum
Nieuwsbrief
Haai-alarm in je mailbox