Acht vrouwelijke breedneus-zevenkieuwshaaien (Notorynchus cepedianus) volgden hetzelfde ruige parcours nadat ze waren getagd in de Ría Deseado in het zuiden van Patagonië. Volgens voorlopige resultaten van een Argentijns onderzoeksproject trokken alle dieren naar het noorden, passeerden de kusten van de provincies Chubut en Buenos Aires en bereikten gedeeltelijk de wateren van Uruguay.
De gegevens ondersteunen de veronderstelling dat de haaien een gemeenschappelijke migratiecorridor gebruiken in de zuidwestelijke Atlantische Oceaan. Dit betekent dat één enkele jaarlijkse cyclus habitats in verschillende Argentijnse provincies en minstens één ander land met elkaar verbindt. Beschermende maatregelen, visserijregels en gegevensuitwisseling moeten rekening houden met deze grensoverschrijdende beweging.
Acht reproductieve vrouwtjes met satellietzenders
De cruciale tagging-campagne vond plaats van 29 januari tot 5 februari 2025 bij Puerto Deseado in de provincie Santa Cruz. Geselecteerde haaien ontvingen satellietzenders die gedurende meerdere maanden diepte, watertemperatuur en bewegingen registreerden. Aan het einde van de meetperiode worden deze tags losgemaakt van het dier, komen naar de oppervlakte en verzenden de opgeslagen gegevens via het satellietsysteem Argos.
Alle acht achtervolgde vrouwtjes trokken naar het noorden. De overeenkomst is opvallend, maar de steekproef blijft klein en omvat alleen reproductieve vrouwtjes. Op basis van deze initiële gegevens is nog niet vast te stellen of mannetjes, jonge dieren of dieren in andere jaren dezelfde route met dezelfde regelmaat gebruiken.
Een terugvangst na meer dan 1.700 kilometer
De satelliettracks komen overeen met oudere markergegevens. CESIMAR-CONICET meldde in november 2025 van een vrouwtje dat in februari van hetzelfde jaar conventioneel was getagd in de Ría de Puerto Deseado. Op 10 oktober werd het teruggevangen in de wateren van de Uruguayaanse Departamento Rocha, ruim 1.700 kilometer van de markeringslocatie.
De vissers ontdekten het genummerde label bij de rugvin en rapporteerden de vondst aan de Uruguayaanse Visserijautoriteit DINARA. Het ongeveer 187 centimeter lange dier had de afstand in ongeveer acht maanden afgelegd. Dergelijke terugvangsten bieden geen volledige route, maar bevestigen wel het begin- en eindpunt van een langeafstandsmigratie.
Op 23 oktober, slechts 13 dagen later, werd een tweede gevonden met de aanduiding breedneus-zevenkieuwshaai bij La Floresta in Uruguay. De volwassen mannelijke haai, 191 centimeter lang en ongeveer 40 kilogram zwaar, werd in oktober 2022 getagd met Bahía Blanca. Zijn merkteken kwam uit een ander Argentijns programma. Beide rapporten tonen de waarde aan van consistent gelabelde merken en samenwerking met vissers.
Een migratiemodel wordt verifieerbaar
Het CESIMAR-team rond Alejo Irigoyen en Gastón Trobbiani had gedurende meer dan tien jaar onderzoek gedaan naar deposito’s in Santa Cruz, Chubut, Río Negro en Buenos Aires. Dit resulteerde in een theoretisch model volgens welke breedneus-zevenkieuwshaaien migreert langs de zuidwestelijke Atlantische Oceaan tussen Argentinië, Uruguay en het zuiden van Brazilië.
De terugvangsten in Uruguay en de nieuwe satellietsporen zijn onafhankelijke bewijsstukken die belangrijke onderdelen van dit model ondersteunen. Ze bieden echter nog geen volledige route voor de hele bevolking. Hiervoor zijn meer gemerkte dieren nodig, meerdere jaren en een analyse van de vraag wanneer en waarom individuele haaien bepaalde delen van de kust gebruiken.
Waarom de Ría Deseado belangrijk is
De Ría Deseado is een beschermd gebied van de provincie Santa Cruz en een van de meest zuidelijke bekende plaatsen waar breedneus-zevenkieuwshaaien zich tijdelijk verzamelt. Dit betekent dat het gebied niet alleen het startpunt is voor een lange wandeling. Het zou een terugkerende functie kunnen vervullen in de levenscyclus van dieren.
Het project onderzoekt dus niet alleen de afgelegde afstanden. Er wordt ook gevraagd hoe breedneus-zevenkieuwshaaien en hondhaaien de Ría Deseado en andere delen van de kust van Santa Cruz gebruiken en of individuele dieren op bepaalde tijden terugkeren. Alleen dit verband tussen beweging en verblijfsduur laat zien welke gebieden bijzonder belangrijk zijn voor beschermende maatregelen.
Satellieten, onderwatercamera’s en viskennis
Het onderzoeksteam combineert satellietzenders met conventionele tags, lengte- en gewichtsmetingen, fotografie, onderwatercamera’s met aas en interviews met recreatievissers. Achter het project staan de Fundación Por el Mar, de Tag a Giant Foundation, de Proyecto Arrecife van CENPAT-CONICET en de Consejo Agrario Provincial van Santa Cruz.
Recreatieve en beroepsvissers spelen een dubbele rol. Ze helpen bij het vangen en vrijlaten van levende dieren om te worden gemerkt, en kunnen daaropvolgende terugvangsten melden. Zonder deze feedback zouden veel conventionele merken wetenschappelijk waardeloos blijven omdat het tweede datapunt zou ontbreken.
Van Patagonië naar Sharks International 2026
Carolina Pantano van Fundación Por el Mar presenteerde de eerste resultaten in mei op Sharks International 2026 in Colombo. De conferentie bracht onderzoekers, natuurbeschermingsorganisaties en experts op het gebied van haaien, roggen en hersenschimmen samen. Voor het project was de presentatie een kans om de Ría Deseado internationaal zichtbaar te maken als een voorheen weinig bekende haaienhabitat in het zuiden van Patagonië.
Een conferentiepresentatie en rapporten van autoriteiten zijn echter geen vervanging voor een volledige vakpublicatie. Momenteel zijn noch alle individuele satelliettracks, noch de statistische analyse van de acht vrouwtjes gepubliceerd in de gelinkte berichten. De resultaten moeten daarom worden gezien als sterk voorlopig bewijs en niet als een afdoend beschreven migratiepatroon.
Haaienbescherming moet grenzen overschrijden
De centrale consequentie is niettemin duidelijk: een haai die in de zomer een beschermde verzamelplaats in Santa Cruz gebruikt, kan maanden later door de visserij bij Buenos Aires of Uruguay zwemmen. Lokale bescherming kan belangrijke habitats veiligstellen, maar kan niet alle risico’s tijdens de migratie dekken.
Effectief beheer vereist daarom gecoördineerde regels, vergelijkbare vangstgegevens en een snelle uitwisseling van tagging-vondsten tussen Argentinië en Uruguay. Toekomstige satellietgegevens kunnen ook aantonen waar de dieren langere tijd verblijven en waar hun routes overlappen met intensieve visserij.
Aaron Scheiner, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons. Bewerkt: bijsnijden tot 2:1 en zorgvuldige optimalisatie van kleur, contrast en scherpte.
