Trawlers voor Sabah halen niet alleen doelsoorten aan boord. Ook haaien en roggen belanden in de netten, waaronder bedreigde soorten en veel jonge dieren. Een nieuwe studie laat in hoge ruimtelijke resolutie zien waar die bijvangst zich concentreert.
SharkCam fotografeerde elke trek
Het team van de Marine Research Foundation gebruikte een elektronisch monitorsysteem: SharkCam. Boven het werkdek maakte de camera elke vijf seconden een foto, gekoppeld aan tijd en GPS-positie.
Tussen september 2019 en februari 2023 werden 39 trawlers uit Kota Kinabalu, Sandakan, Kudat, Lahad Datu, Tawau en Semporna gevolgd. De dataset omvatte 3.537 visdagen en 5.573 trekken over 42 maanden.
Meer dan 9.400 haaien en roggen
De camera’s registreerden meer dan 9.400 haaien en roggen uit 60 soorten: 22 haaiensoorten en 38 roggensoorten. Eenenvijftig soorten, 85 procent van de vastgestelde diversiteit, golden als bedreigd, kwetsbaar of beschermd. Op individuniveau was het ETP-aandeel 34 procent.
Roggen kwamen vaker voor dan haaien. Veel roggen leven dicht bij de zeebodem en overlappen daardoor sterk met bodemtrawls.
Drie gebieden vallen op
De analyse vond dichte bijvangstgebieden ten noorden van Kudat, ten oosten van Tun Mustapha Park en bij Beluran. Haaien waren vooral geconcentreerd ten oosten van het park; roggen kwamen over een groter gebied voor.
Ook werd de bijvangst per 100 trawluren berekend. De melkhaai bereikte 26,2 dieren per 100 uur in het district met de hoogste vangst. Voor Telatrygon biasa was de piekwaarde 202,3 dieren per 100 uur.
Veel jonge dieren, maar nog geen bewijs voor kraamkamers
Bij melkhaaien, hamerhaaien en Maculabatis-roggen bestonden vangsten vaak vooral uit pasgeboren of onvolwassen dieren. De auteurs waarschuwen dat dit op zichzelf nog geen kraamkamer bewijst.
Beheer moet de kaart volgen
Meerdere hotspots overlapten met beschermde zeegebieden of hun randen. In Tun Mustapha Park hangt de juridische situatie af van de zonering; in Sugud Islands Marine Conservation Area is commerciële visserij verboden. De studie wijst daarom op gerichte tijd-ruimte-sluitingen, aangepast vistuig en betere behandeling van levende bijvangst.
De camera’s tonen niet de volledige verspreiding van haaien en roggen in Sabah. Ze tonen de bijvangst van de gemonitorde vloot, precies de informatie die nodig is om beschermingsmaatregelen scherper te richten.
