Bij een onderzoeksvlucht over de Northeast Canyons and Seamounts Marine National Monument in de Atlantische Oceaan hebben waarnemers van het New England Aquarium op 16 augustus 2026 meer dan 2.000 zeedieren gedocumenteerd. Volgens de mededeling van het Aquarium behoorden daartoe elf walvishaaien.
Het team registreerde 15 soorten. Ongeveer 1.800 van de waargenomen dieren waren dolfijnen van vier soorten. Daarnaast waren er onder andere een potvis, een bultrugwalvis en een bedreigd vrouwtje van de vinvis met jong. Naast de walvishaaien zagen de onderzoekers manta’s, andere duivelsroggen en hamerhaaien. Een bedreigde blauwe vinvis en een kleine groep vinvissen documenteerden zij net buiten de grens van het beschermde gebied.
Een luchttelling is geen populatieschatting
Het aantal van meer dan 2.000 dieren beschrijft alle waarnemingen tijdens één enkele onderzoeksvlucht. Het zegt niet dat zoveel dieren permanent in het beschermde gebied leven, en het is geen schatting van de populaties daar. Het kan moeilijk zijn om vast te stellen of groepen meer dan eenmaal zijn geregistreerd; zichtbaarheid, weer, vliegroutes en verblijfsduur van de dieren beïnvloeden bovendien wat vanuit de lucht wordt waargenomen.
Bij een eerdere vlucht op 13 juli 2026 had het aquarium bijna 650 dieren geteld, waaronder meer dan 600 dolfijnen, vier potvissen, 23 grienden en een walvishaai. De hogere augustuswaarde bewijst zonder gestandaardiseerde vergelijking geen kortetermijnstijging van de populatie. Het laat eerder zien hoe sterk het zichtbare aantal dieren tussen afzonderlijke tellingen kan fluctueren.
Warme stromingen ontmoeten een productieve diepzee
Het bijna 13.000 vierkante kilometer grote gebied ligt ongeveer 210 kilometer ten zuidoosten van Cape Cod. Vier onderzeese bergen en drie diepe kloven komen daar samen met de rand van het continentaal plat. Volgens de inschatting van het onderzoeksteam volgden walvishaaien en manta’s het warme water van de Golfstroom, terwijl walvissen in productieve gebieden voedsel vonden. De waarnemingen zijn daarom niet gelijk te stellen aan een verzameling direct voor de badstranden van Nantucket of Cape Cod.
Een in 2022 gepubliceerde langetermijnanalyse ondersteunt het ecologische belang van het gebied. Het analyseerde 189.175 waarnemingen uit de jaren 1979 tot 2020 en vergeleek de canyoneenheid met 500 even grote gebieden langs de oostkust van de VS. Wat het aantal zeezoogdiersoorten betreft, behoorde de eenheid tot de top 1,8 procent; ook andere biodiversiteitsmaatregelen plaatsten het in de topklasse.
Commerciële visserij is sinds 2026 weer toegestaan
Het beschermde gebied werd in 2016 aangewezen. In februari 2026 hief president Donald Trump het algemene verbod op commerciële visserij binnen de grenzen ervan op; de visserijregels werden in april aangepast. Volgens het overzicht van NOAA Fisheriesblijven andere beperkingen echter van kracht. Ongeveer 82 procent van het monument overlapt met een beschermd gebied waar bodembelastende vistuigen grotendeels verboden zijn. Pelagische visserij en visserij op sterk migrerende soorten zijn echter weer overal in het monument toegestaan.
De huidige onderzoeksvlucht meet geen gevolgen van deze regelwijziging. Uit de vele waarnemingen kan noch worden afgeleid dat de opening al schade heeft veroorzaakt, noch dat deze risicovrij is. De telling levert eerder een nieuwe momentopname van de biodiversiteit, die toekomstige onderzoeken met visserijgegevens en gestandaardiseerde reeksen onderzoeksvluchten kunnen vergelijken.
Voor de bescherming van grote migrerende dieren is het bovendien van essentieel belang dat ze de grenzen van het monument regelmatig oversteken. De blauwe vinvis en de gewone vinvissen buiten het gebied maken deze ruimtelijke grens zichtbaar. Maatregelen in de VS moeten daarom het beschermde gebied, aangrenzende routes en de daar toegestane activiteiten gezamenlijk bekijken.
