Een recente wetenschappelijke studie heeft aangetoond dat de Alcatrazes-archipel voor de kust van de Braziliaanse staat São Paulo een cruciale rol speelt in de volledige voortplantingscyclus van de ernstig bedreigde zandtijgerhaai (Carcharias taurus). In tegenstelling tot eerdere aannames dat deze haaien alleen voor dracht en geboorte naar de warmere wateren van Zuidoost-Brazilië migreren, tonen nieuwe bevindingen aan dat ze daar ook paren.
Tot nu toe werd aangenomen dat zandtijgerhaaien paren in de koudere wateren van Argentinië, Uruguay en Zuid-Brazilië. Het onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift Journal of Fish Biology, werd uitgevoerd door Unifesp, Unesp en het Instituto de Pesca en ondersteund door FAPESP en Petrobras. Het weerlegt die aanname. Volgens de resultaten zijn de haaien zowel in de winter als in de zomer aanwezig in het Refúgio de Vida Silvestre do Arquipélago de Alcatrazes en voltooien ze hun volledige voortplantingscyclus in Braziliaanse wateren.
Nieuwe inzichten door uitgebreide observaties
De onderzoekers gebruikten op afstand bediende stereo-videosystemen onder water met aas (BRUVs), naast directe observaties door wetenschappers en burgerwetenschappers (duikers), om de haaien vast te leggen op diepten tussen 2 en 50 meter. Deze methode maakte het mogelijk het gedrag van de dieren over langere perioden te documenteren. Ana Clara Athayde van Unifesp lichtte de resultaten toe: “We hebben aangetoond dat ze niet alleen in de winter hier zijn, zoals eerder werd aangenomen, maar ook in de zomer, en dat ze hun volledige voortplantingscyclus in Braziliaanse wateren voltooien.”
Fabio Motta, eveneens van Unifesp, benadrukte het belang van de nieuwe registraties: “Er zijn historische gegevens over bijvangst van zandtijgerhaaien voor de kust van São Paulo, maar er was geen wetenschappelijke documentatie tot die van ons in Alcatrazes in de winter van 2022.” Deze eerste wetenschappelijke observaties in de archipel zijn essentieel om de soort te begrijpen.
De Alcatrazes-archipel, die in 2025 door de IUCN is aangewezen als Important Shark and Ray Area (ISRA), fungeert als een belangrijke ecologische corridor voor deze langzaam voortplantende haaien. Zandtijgerhaaien worden wereldwijd als kwetsbaar geclassificeerd, maar in deze regio van de zuidwestelijke Atlantische Oceaan gelden ze als ernstig bedreigd, vooral door historische overbevissing. Hun voortplantingssnelheid is zeer laag: slechts twee jongen per dracht, die negen tot twaalf maanden duurt en wordt gekenmerkt door intra-uterien kannibalisme.
