Een grote stompneus-zeskieuwshaai is dood teruggevonden voor de kust van Follonica in het zuiden van Toscane. Nadat het dier bij het Spiaggia del Tony’s was gevonden, werd het naar de haven van Scarlino gebracht, waar deskundigen het eerste wetenschappelijke onderzoek uitvoerden.
De Italiaanse lokale media MaremmaOggi meldde dat het een vrouwelijk exemplaar was Hexanchus griseus ongeveer 4,5 meter lang. De dissectie werd uitgevoerd door Primo Micarelli van Centro Studi Squali in Massa Marittima; Ook Letizia Marsili van Universität Siena en het team van het MagiaMare laboratorium waren hierbij betrokken.
Geen duidelijke doodsoorzaak
Volgens Micarelli was er na het eerste onderzoek geen duidelijke externe verklaring voor het overlijden. Het dier werd vrijwel intact teruggevonden, lag pas ongeveer 24 uur dood in het water en vertoonde volgens het rapport nog geen normale tekenen van vergevorderde ontbinding.
Juist deze beginsituatie maakt de vondst wetenschappelijk interessant. Als er geen verwondingen of een direct herkenbare externe trigger zichtbaar zijn, moeten weefselmonsters, laboratoriumanalyses en de toestand van interne organen duidelijk maken of ziekte, leeftijd, omgevingsfactoren of andere oorzaken mogelijk een rol hebben gespeeld.
Monsters gaan naar verschillende laboratoria
Het verzamelde biologische materiaal zal nu worden onderzocht in laboratoria bij Universität Siena, Arpat en Istituto Zooprofilattico. Alleen deze analyses kunnen uitwijzen of de ontdekking informatie oplevert over de gezondheid, voeding, stress of mogelijke doodsoorzaken van het dier die verder gaat dan het individuele geval.
Voor een classificatie is het volgende van belang: De eerdere bevindingen zijn voorlopig. Uit het eerste deel volgt niet automatisch dat er geen oorzaak was, maar alleen dat deze niet uiterlijk en onmiddellijk herkenbaar was. Vooral bij grote diepwaterhaaien kan de feitelijke verklaring pas duidelijk worden na laboratoriumwerk.
Een haai uit de diepte
De stompneus-zeskieuwshaai is niet uw typische kust- of badzonehaai. Micarelli classificeert de soort als een diepwaterbewoner die gewoonlijk op een diepte van enkele honderden meters leeft en slechts zelden opstijgt naar aanzienlijk ondiepere gebieden. Het blijft dan ook ongebruikelijk dat zo’n groot dier dicht bij de kust komt.
Tegelijkertijd benadrukte de deskundige tegenover MaremmaOggi dat de soort geen zorgen baart onder zwemmers. Het dier werd dood teruggevonden en de stompneus-zeskieuwshaai is geen gewone metgezel op stranden of ondiepe baaien.
Niet de eerste vondst in de regio
Voor Micarelli is een dergelijke vondst aan de kust van de Maremma niet geheel zonder achtergrond. In 2016 werd een mannelijke stompneus-zeskieuwshaai van bijna drie meter lang teruggevonden in Marina di Grosseto; enkele van zijn tanden bevinden zich nu in het Shark Museum van Massa Marittima.
In dergelijke gevallen blijft het moeilijk te verklaren waarom individuele dieren van de diepte naar de kust komen. Dit is precies waarom gedocumenteerde vondsten belangrijk zijn: ze leveren zeldzame gegevens op over een soort die voorkomt in de Middellandse Zee, maar slechts af en toe door mensen wordt gezien of teruggevonden.
Waarom de zaak relevant is voor het duiken met haaien
Voor duikers is de zaak niet zozeer een verhaal van ontmoetingen als wel een kijkje in de verborgen haaienwereld onder de gebruikelijke sportdieptes. stompneus-zeskieuwshaaien laat zien dat de Middellandse Zee niet alleen bestaat uit zichtbare kustsoorten, maar ook wordt geassocieerd met diep levende haaien die slechts zelden aan de oppervlakte van het publieke bewustzijn komen.
De ontdekking vóór Follonica is dan ook geen reden voor dramatisering, maar wel een goede reden voor gedetailleerd onderzoek. Als laboratoriumanalyses meer onthullen over de oorzaak, gezondheidstoestand of laatste levensfase van het dier, kan een opvallende strandvondst een waardevolle dataset worden over de biologie van grote diepwaterhaaien in de Middellandse Zee.
