Hilo Bay op het eiland Hawaï is blijkbaar meer dan een beschutte kustzone met regelmatige haaienwaarnemingen. Een nieuwe studie in Frontiers in Marine Science beschrijft de baai als de eerste bekende kraamkamer voor zwartpunthaaien in Hawaiiaanse wateren.
Negenentwintig jonge haaien met akoestische zenders
Voor de studie vingen en merkten de onderzoekers 29 jonge zwartpunthaaien (Carcharhinus limbatus) in Hilo Bay. De dieren kregen akoestische zenders. Tussen juli 2022 en januari 2024 werd de baai elke twee tot vijf weken systematisch onderzocht.
Daarvoor werden 44 stations in de hele baai gebruikt. Met een ontvanger en een omnidirectionele hydrofoon controleerde het team waar en wanneer de gemerkte haaien werden gedetecteerd. Het ging dus niet om losse toevalswaarnemingen, maar om herhaalde aanwezigheidspatronen over anderhalf jaar.
Het hele jaar in de baai
Het belangrijkste resultaat: jonge zwartpunthaaien waren het hele jaar door in Hilo Bay detecteerbaar. De hoogste maandelijkse verblijfswaarden lagen van maart tot augustus op 41,3 tot 50,0 procent. De laagste waarden werden van oktober tot januari gemeten en lagen op 24,1 tot 30,1 procent.
Zulke waarden zijn belangrijk om een kraamkamer te herkennen. Een kraamkamer is niet simpelweg een plek waar één keer een jong dier wordt gezien. Herhaald gebruik, een beschermende functie en betekenis tijdens de eerste levensjaren zijn doorslaggevend. De gegevens uit Hilo Bay leveren daarvoor nu een sterk patroon.
Vaker overdag, dieper in de nacht
Binnen de baai werden de gemerkte haaien overdag vaker geregistreerd dan ‘s nachts. ‘s Nachts kwamen detecties echter vaker uit diepere delen. De auteurs zien dat als aanwijzing dat jonge zwartpunthaaien ‘s nachts eerder naar diepere zones uitwijken, waarschijnlijk in verband met meer nachtelijk foerageren.
De baai lijkt dus niet op één vaste verblijfplaats. Ze biedt blijkbaar verschillende deelruimtes: ondiepere gebieden waar jonge dieren overdag bescherming vinden, en diepere delen die ‘s nachts sterker kunnen worden gebruikt. Voor beheer is juist die fijne ruimtelijke informatie waardevol.
Zuurstof, niet temperatuur, als grens
Temperatuur en zoutgehalte verschilden niet genoeg tussen de stations om het habitatgebruik te verklaren. Bij opgeloste zuurstof lag dat anders. Lage zuurstofwaarden leken het gebruik van delen van de baai overdag te beperken.
Vooral het seizoensverband is veelzeggend: de laagste zuurstofconcentraties vielen in de maanden waarin ook de minste haaien werden gedetecteerd. Dat wijst erop dat zuurstofbehoefte en waterkwaliteit direct kunnen beïnvloeden hoeveel geschikt kraamkamergebied beschikbaar is.
Waarom een kraamkamer bescherming nodig heeft
Zwartpunthaaien zijn wijdverspreide kusthaaien, maar hun vroege levensfasen zijn regionaal vaak slecht gedocumenteerd. Jonge dieren gebruiken ondiepe, beschutte kustgebieden omdat voedsel, dekking en lagere predatiedruk daar kunnen samenkomen. Als zulke gebieden worden verstoord, bebouwd of minder goed geoxygeneerd, raakt dat een bijzonder kwetsbare levensfase.
Voor Hawaï is de vondst daarom meer dan een lokale haaiennotitie. Tot nu toe was daar geen kraamkamer voor zwartpunthaaien beschreven. Hilo Bay krijgt door de studie een concrete biologische waarde: de baai is niet alleen doortrekgebied, maar blijkbaar een plek waar jonge haaien hun eerste jaren doorbrengen.
Een duidelijke eerste aanwijzing
De studie bewijst niet dat Hilo Bay de enige belangrijke plek is voor jonge zwartpunthaaien op Hawaï. Ze laat wel zien dat deze baai overtuigend aan de criteria voor een kraamkamer voldoet en dat milieuveranderingen de bruikbaarheid van zulke habitats kunnen verschuiven.
Precies daarin ligt de kracht van het werk: het vertaalt gegevens van akoestische zenders naar een concrete beschermingsvraag. Als jonge zwartpunthaaien jarenlang grotendeels in Hilo Bay blijven, dan is de baai deel van hun levenscyclus. Wie kusthaaien wil beschermen, moet zulke vroege leefgebieden kennen, monitoren en meenemen.
