Zijdehaaien en zandbankhaaien gebruiken de riffen en onderzeese banken voor Texas op verschillende manieren. Een nieuwe studie in Frontiers in Marine Science volgt hun bewegingen in het noordwestelijke Golf van Mexico en laat zien dat beschermde gebieden, aangrenzende banken en kunstmatige riffen gezamenlijk een verbonden habitat vormen.
Het team voorzag 23 zijdehaaien (Carcharhinus falciformis) en 22 zandbankhaaien (Carcharhinus plumbeus) van akoestische zenders. De gegevens bestrijken de periode van augustus 2022 tot oktober 2025. Uitgewaardeerd werden ontvangers op 17 zandbanken binnen het Flower Garden Banks National Marine Sanctuary, vier zandbanken buiten het beschermde gebied en 14 kunstmatige riffen.
Hoe akoestische telemetrie haaienbewegingen zichtbaar maakt
Een akoestische zender zendt een individuele identificatie uit. Als een gemarkeerde haai binnen het bereik van een ontvanger zwemt, wordt het contact geregistreerd. Op deze manier kunnen herhaalde bezoeken en verbindingen tussen locaties worden herkend. De methode toont echter niet elke positie van een dier: een fase zonder detectie kan ook betekenen dat de haai buiten het bereik van de ontvanger was.
U bekijkt momenteel inhoud van een plaatshouder van Facebook. Klik op de knop hieronder om de volledige inhoud te bekijken. Houd er rekening mee dat u op deze manier gegevens deelt met providers van derden.
Meer informatieHet NOAA-webinar over het telemetrieproject uit 2024 legt het gebruikte onderwaterakoestische netwerk uit en de vraag hoe vissen de riffen en banken van het beschermde gebied op grote en kleine ruimtelijke schalen gebruiken.
Zijdehaaien verleggen hun zwaartepunten per seizoen
Bij de zijdehaaien bleek er een variabele verbinding van de locaties te zijn. Natuurlijke banken werden vooral in de winter en het voorjaar geprefereerd. Tegelijkertijd vertoonden de ontvangers een gebruik van kunstmatige riffen, met een duidelijk patroon in de zomer en bewijzen die zich niet tot één seizoen beperkten.
Dit vult het bekende beeld aan van een sterk pelagische soort. Zijdehaaien leven weliswaar vooral in de open warme zee, maar kunnen structuren zoals eilandhellingen, banken en kunstmatige riffen doelgericht gebruiken. De studie beschrijft geen eenvoudige jaarrondresidentie op één enkel rif, maar een ruimtelijk en tijdsgebonden wisselend netwerk.
Zandbankhaaien werden het hele jaar door waargenomen
Zandbankhaaien werden daarentegen het hele jaar door zowel bij natuurlijke riffen als bij kunstmatige habitats geregistreerd. Hun bewegingen reikten bovendien vaker verder dan het lokale ontvangersnetwerk: 46 procent van de gedetecteerde zandbankhaaien werd ook buiten het akoestische netwerk van het beschermde gebied geregistreerd. Bij de gedetecteerde zijdehaaien was dat negen procent.
Deze vergelijking betreft uitsluitend de gemarkeerde en daadwerkelijk geregistreerde dieren. Het betekent noch dat 46 procent van de gehele zandbankhaai-populatie het beschermde gebied verlaat, noch staat het een directe conclusie over populatiegrootte of populatieontwikkeling toe. Het toont echter aan dat de geregistreerde zandbankhaaien in de onderzoeksperiode ruimtelijk sterker verbonden waren met gebieden buiten het lokale netwerk.
Een beschermd gebied maakt deel uit van een groter netwerk
Voor het management is vooral de samenwerking tussen de locaties belangrijk. De banken binnen het beschermde gebied, natuurlijke banken buiten de grenzen en kunstmatige riffen functioneren niet onafhankelijk van elkaar. Mobiele haaien verbinden deze leefgebieden en kunnen daarbij meerdere bestuurlijke en beschermingsgrenzen overschrijden.
Daarmee levert het werk geen argument tegen zeereservaten. Het maakt veeleer zichtbaar welke aanvullingen ruimtelijke bescherming nodig hebben: afgestemd visserijbeheer buiten de grenzen, het behoud van belangrijke corridors en een observatie van kunstmatige structuren, die ook als habitat kunnen dienen.
Het volledige artikel is nog niet beschikbaar
Frontiers vermeldt dat het werk op 21 augustus 2026 is geaccepteerd. Op het moment van dit rapport is de volledig opgemaakte versie nog niet beschikbaar. Daarom kunnen details zoals de leeftijds- en grootteverdeling van de gemarkeerde dieren, individuele observatieduur, verschillen in bereik van de ontvangers of de statistische modellering nog niet onafhankelijk worden gecontroleerd op basis van methoden- en resultaatgedeelte.
De in de samenvatting gepubliceerde resultaten zijn desalniettemin duidelijk: Beide soorten gebruiken een habitatmozaïek, maar niet volgens hetzelfde patroon. Juist deze soortspecifieke verschillen zijn beslissend als bescherming niet alleen gebieden moet aanwijzen, maar ook de daadwerkelijke bewegingen van mobiele zeedieren in aanmerking wil nemen.
