Jonge gladde hamerhaaien (Sphyrna zygaena) zijn vastgelegd in een kleine baai bij het Galápagoseiland Isabela. De genetische bevestiging is bijzonder: in de archipel was de soort meer dan twintig jaar niet officieel geregistreerd.
De ontdekking wordt vaak een nieuwe kraamkamer genoemd. Onderzoek moet echter nog aantonen hoe vaak de jonge haaien de baai gebruiken, hoe lang ze er blijven en of andere locaties dezelfde functie hebben. Het gaat daarom om een mogelijke kraamkamer waarvan het ecologische belang nu wordt getoetst.
Een waarneming na meer dan twintig jaar
De Galápagos Conservancy meldde in mei 2024 dat wetenschappers van het nationaal park tijdens een Greenpeace-expeditie jonge dieren hadden gevonden. Een subadult vrouwtje kreeg bovendien een satellietzender om haar bewegingen te volgen.
Gladde hamerhaaien kunnen over het hoofd zijn gezien of verward met de veel bekendere geschulpte hamerhaaien van Galápagos. De gladde soort mist de duidelijke centrale inkeping aan de voorkant van de kop, maar dit verschil is bij jonge, bewegende dieren moeilijk te zien. Genetische analyse bevestigde de soort.
Wanneer is een gebied echt een kraamkamer?
Eén groep jonge haaien is niet voldoende. Onderzoekers zoeken naar meer juvenielen dan in omliggende gebieden, langdurig verblijf en herhaald gebruik door opeenvolgende generaties. Het project toetst deze criteria en behandelt de eerste waarneming niet als een definitieve conclusie.
Zenders, camera’s, DNA en voedsel
Het actuele verslag van Texas A&M University at Galveston beschrijft het werk van de Ecuadoraanse masterstudent María Antonia Izurieta Burbano De Lara, samen met Universidad San Francisco de Quito, het nationaal park, MigraMar en andere partners.
Jonge haaien krijgen akoestische zenders die door ontvangers in het zeereservaat worden geregistreerd. Onderwatervideo, genetische vergelijkingen en voedingsonderzoek met ontlastingsmonsters leveren informatie over voorkomen, gedrag, verwantschap tussen populaties en prooidieren.
Verbindt Galápagos populaties in de oostelijke Stille Oceaan?
DNA uit Galápagos wordt vergeleken met monsters uit andere delen van de oostelijke tropische Stille Oceaan. Zo kan blijken of de haaien een relatief geïsoleerde groep vormen of noordelijke en zuidelijke populaties verbinden. De archipel kan zowel lokaal toevluchtsoord als onderdeel van een groter migratienetwerk zijn.
Bescherming stopt niet bij de grens van het reservaat
Gladde hamerhaaien zijn zeer mobiel. Binnen de beschermde zeegebieden van Galápagos zijn ze beschermd, maar oudere dieren kunnen wateren met zware visserijdruk binnentrekken. Kennis van kraamkamers, vertrektijden en migratiecorridors is nodig om hun hele levenscyclus te beschermen.
Waarom de precieze locatie rustig moet blijven
Openbare berichten plaatsen de baai bij Isabela zonder een exacte plek te promoten. Die terughoudendheid past bij een gevoelig leefgebied voor jonge dieren en lopend onderzoek. Duikers moeten niet naar de baai zoeken; parkregels volgen en toevallige waarnemingen verantwoord melden is nuttiger.
Van herontdekking naar natuurbescherming
De vondst verandert het beeld van hamerhaaien bij Galápagos, maar belangrijke vragen blijven open. Herhaald volgen moet uitwijzen of de baai aan de criteria voldoet, wanneer jonge haaien beschermd water verlaten en hoe populaties in de oostelijke Stille Oceaan verbonden zijn. Die antwoorden ondersteunen concrete bescherming.
