Drie kustgebieden bij de Kaaimaneilanden zijn erkend als belangrijke leefgebieden voor haaien en roggen. Zoals het Department of Environment van de Kaaimaneilanden op 20 oktober bekendmaakte, zijn Queen’s Highway en Gun Bay bij Grand Cayman en Bloody Bay bij Little Cayman opgenomen in de regionale ISRA-atlas. De erkenning berust op regelmatig waargenomen groepen van de Caribische rifhaai, die als bedreigd is geclassificeerd.
De erkenning via het ISRA-project van de IUCN SSC Shark Specialist Group steunt voor een belangrijk deel op waarnemingen van recreatieve duikers. Meer dan 57.000 vastgelegde duiken uit de periode 2017–2025 leverden de gegevens. Dit laat zien hoe jarenlang verzamelde duikwaarnemingen kunnen bijdragen aan de beoordeling van haaienleefgebieden.
Drie kleine gebieden waar haaien steeds weer samenkomen
De officiële factsheets beschrijven duidelijk begrensde gebieden tot 30 meter diepte. De erkenning geldt dus niet zonder meer voor de volledige kustlijnen van beide eilanden.
Queen’s Highway ligt voor de noordoostkust van Grand Cayman en beslaat 0,41 vierkante kilometer. Bij 37,4 procent van de 3.027 geregistreerde duiken werden rifhaaien gezien. Waarnemingen vonden het hele jaar plaats; tijdens afzonderlijke duiken werden maximaal vijf dieren samen gezien. De factsheet van het gebied noemt koraalriffen, rotsachtige koraalbodems en zandbodems als kenmerkende leefgebieden.
Gun Bay, voor de zuidoostkust van Grand Cayman, is met 0,38 vierkante kilometer iets kleiner. Hier werden bij 42,3 procent van 4.354 geregistreerde duiken Caribische rifhaaien waargenomen. De grootste groepen telden maximaal 15 dieren. Volgens de factsheet van Gun Bay piekten de waarnemingen in juli en augustus. Aanwijzingen voor paring en mogelijke dracht roepen ook vragen op over de betekenis van het gebied voor de voortplanting.
Bloody Bay, aan de noordkust van Little Cayman, beslaat 0,79 vierkante kilometer en overlapt met het bestaande Bloody Bay Marine Park. Bij 14,3 procent van 4.951 geregistreerde duiken werden rifhaaien gezien, in groepen van maximaal zes dieren. De factsheet van Bloody Bay documenteert ook zeer jonge haaien: een als pasgeboren aangemerkt dier in januari 2020 en een jong van dat jaar in juni 2025.
Wat de waarnemingen laten zien en wat nog onduidelijk is
De percentages hebben betrekking op geregistreerde duiken met waarnemingen. Het zijn geen tellingen van afzonderlijke haaien en ze vertegenwoordigen geen aandeel van een totale populatie. Dat dieren herhaaldelijk in een klein gebied verschijnen, maakt het interessant voor onderzoek, maar verklaart nog niet volledig waarom ze er samenkomen.
Alle drie de gebieden zijn erkend op basis van criteria voor bedreigde soorten en groepen waarvan de functie nog onduidelijk is. De factsheets vragen om verder onderzoek naar het doel van deze samenkomsten. Waarnemingen van jonge dieren of mogelijke paringslittekens alleen maken de drie gebieden daarom nog niet tot bewezen kraamkamers.
Duiklogboeken vullen gericht onderzoek aan
De waarnemingen zijn verzameld via het Sharklogger Network, een burgerwetenschapsprogramma onder begeleiding van het Department of Environment. Het netwerk maakte al deel uit van het werk van de Kaaimaneilanden dat werd gepresenteerd op Sharks International 2026. De nieuwe gebiedserkenning laat nu een concrete toepassing zien van deze langdurige gegevensverzameling.
Daarnaast onderzoekt het lokale onderzoeksteam de voortplanting van rifhaaien met andere technieken. Een al aangebrachte birth-alert tag moet het tijdstip en de locatie van een geboorte doorgeven. Dit afzonderlijke project vervangt de duikwaarnemingen niet, maar kan vragen helpen beantwoorden die een ontmoeting op het rif openlaat.
Een wetenschappelijke basis voor beschermingsbesluiten
De aanduiding Important Shark and Ray Area creëert op zichzelf geen nieuwe wettelijke bescherming. Ze benoemt wetenschappelijk onderbouwde prioriteiten die kunnen meewegen in mariene ruimtelijke planning, beschermingsmaatregelen en verder onderzoek. Welke concrete maatregelen volgen, blijft een afzonderlijke beslissing van de bevoegde instanties.