Elke winter verzamelen duskhaaien en zandbankhaaien zich bij de warmwateruitlaat van de Orot Rabin-energiecentrale nabij Hadera in Israël. Een nieuwe telemetriestudie laat nauwkeuriger zien hoe de dieren dit door infrastructuur veranderde kustgedeelte gebruiken. De resultaten wijzen op een seizoensgebonden binding aan de locatie en een rol voor de watertemperatuur, maar niet op een betrouwbare jaarlijkse terugkeer van alle haaien.
Door de jaren heen zijn 58 haaien akoestisch gevolgd
Het onderzoeksteam verstrekte 35 duskhaaien (Carcharhinus obscurus) en 23 zandbankhaaien (Carcharhinus plumbeus) met akoestische zenders. Ontvangers registreerden hun aanwezigheid op kustinfrastructuur en natuurlijke habitats. Van sommige dieren werd ook de lichaamstemperatuur geregistreerd. Dit maakte het mogelijk om de verblijfsduur, dagelijkse patronen en temperatuurtrends te vergelijken.
Gedurende een aantal jaren keerden slechts relatief weinig gemerkte dieren terug naar het grotere studiegebied. Binnen één seizoen waren er echter duidelijk en herhaaldelijk individuele haaien aanwezig in de energiecentrale. Dit duidt op een sterke locatiegebondenheid op korte termijn, en niet automatisch op een permanente jaarlijkse traditie voor de gehele bevolking.
De lichaamstemperatuur steeg tijdens bezoeken
Tijdens hun verblijf in de energiecentrale nam de lichaamstemperatuur van de onderzochte haaien geleidelijk toe en was soms hoger dan de temperatuur van het omringende water. De auteurs zien dit als een indicatie van gedragsmatige thermoregulatie. Warmer water zou de stofwisseling en spierprestaties kunnen ondersteunen; Ook reproductie of informatie-uitwisseling binnen de assemblage komen als mogelijke functies aan bod. Het onderzoek toont deze individuele voordelen echter niet direct aan.
Bezoektijden en activiteiten gedurende de dag waren gestructureerd. Hieruit blijkt dat de haaien niet zomaar langs de plek komen. Tegelijkertijd is het niet mogelijk om uit de gegevens een exact aantal van alle dieren op de locatie af te leiden: alleen gemarkeerde haaien die zich binnen bereik van de ontvangers bevinden, worden geregistreerd.
Een energetisch voordeel kan nieuwe gevaren creëren
Kustinfrastructuur kan op kleine schaal gunstige milieuomstandigheden creëren. Maar dezelfde aantrekkingskracht vergroot de nabijheid van vissers, boten, zwemmers en andere menselijke activiteiten. De onderzoekers beschrijven daarom een mogelijk conflict van doelstellingen tussen energetische voordelen op de korte termijn en risico’s op de lange termijn voor de bevolking.
Het dodelijke incident voor Hadera in april 2025 liet zien hoe ernstig dit conflict kan worden. Het nieuwe bewegingsonderzoek onderzoekt niet de oorzaak van die aanval en kan niet vaststellen welk individueel dier erbij betrokken was. Het biedt wel een betere ecologische basis voor regels die mensen en de bedreigde haaien op deze uitzonderlijke verzamelplaats van elkaar moeten scheiden.
Wat de studie openlaat
De studie beschrijft een specifieke locatie in het oostelijke Middellandse Zeegebied en een beperkt aantal getagde dieren. De resultaten zijn daarom geen populatietelling en kunnen ook niet gemakkelijk worden overgedragen naar andere energiecentrales of haaiensoorten. Er zijn meer gegevens nodig om aan te tonen hoe veranderingen in de werking van elektriciteitscentrales, de stijgende oceaantemperaturen en beschermende maatregelen de samenkomst beïnvloeden.
