De meeste roofdieren in de oceaan verminderen hun activiteit wanneer de zeewatertemperaturen veranderen. Grote hamerhaaien (Sphyrna mokarran) vormen hier echter een opmerkelijke uitzondering. Nieuw onderzoek van de Florida International University (FIU) toont aan dat deze indrukwekkende zeejagers hun jachtprestaties over een verrassend breed bereik van watertemperaturen tussen winter- en zomermaanden behouden.
De studie, die deze week in het ‘Journal of Experimental Biology’ werd gepubliceerd, noemt dit fenomeen ‘thermisch doorzettingsvermogen’. Er werd vastgesteld dat grote hamerhaaien een optimale watertemperatuur van ongeveer 29,3 graden Celsius (84,7 graden Fahrenheit) hebben voor zwemmen, jagen en het behoud van hun normale stofwisselingsfunctie. Terwijl de prestaties van de meeste dieren afnemen bij temperatuurveranderingen, is de prestatievermindering bij hamerhaaien slechts gering.
‘Dat vertelt ons dat grote hamerhaaien mogelijk beter met klimaatveranderingen kunnen omgaan dan andere soorten’, verklaarde Yannis Papastamatiou, universitair hoofddocent Biologische Wetenschappen aan de FIU en onderzoeker bij het Institute of Environment, die aan de studie meewerkte.
Aanpassingsvermogen met potentiële risico’s
Voor hun onderzoek gebruikten de wetenschappers van de FIU, in samenwerking met onderzoekers van het Georgia Aquarium, het Mote Marine Laboratory en andere partners, geavanceerde biologging-technologie. Hiermee konden ze beweging, versnelling, diepte en watertemperatuur volgen bij negen hamerhaaien voor de kusten van Florida en de Bahama’s. Uit deze gegevens kon het team de eerste ‘thermische prestatiecurve’ opstellen, die laat zien hoe de prestaties van de haaien bij verschillende temperaturen veranderen.
Ondanks hun thermische flexibiliteit werden grote hamerhaaien het vaakst aangetroffen bij temperaturen dicht bij hun voorkeur van 29,3 graden Celsius. Dit wijst erop dat ze, ondanks hun aanpassingsvermogen, nog steeds optimale omstandigheden opzoeken. ‘Als de zeewatertemperaturen veranderen, zouden hamerhaaien hun verspreidingsgebied kunnen verleggen om in temperatuurbereiken te blijven waarin ze het beste functioneren’, zegt Papastamatiou. ‘Dat zou ze in gebieden met hogere visserijdruk kunnen brengen.’
Grote hamerhaaien worden als bedreigd beschouwd. Ze behoren tot de meest indrukwekkende roofdieren van de oceaan en kunnen duizenden kilometers afleggen, maar hun populaties zijn de afgelopen decennia drastisch afgenomen. De International Union for Conservation of Nature (IUCN) vermeldt ze als ‘kritisch bedreigd’.
